{"id":3912,"date":"2020-11-09T12:44:52","date_gmt":"2020-11-09T11:44:52","guid":{"rendered":"http:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/?p=3912"},"modified":"2020-11-09T12:44:53","modified_gmt":"2020-11-09T11:44:53","slug":"dwor-nad-stawami-i-dwor-na-gorce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/?p=3912","title":{"rendered":"Dw\u00f3r \u201eNad Stawami\u201d i Dw\u00f3r \u201eNa G\u00f3rce\u201d"},"content":{"rendered":"\n

Nie sam\u0105 pandemi\u0105 cz\u0142owiek \u017cyje. Kultura jest potrzebna zawsze. Poczekalnia PKP wyemitowa\u0142a zatem online nowy wyk\u0142ad Jakuba Bendkowskiego z cyklu \u201eGrodziskie dwory i ich mieszka\u0144cy\u201d. Tym razem opowie\u015b\u0107 dotyczy\u0142a dw\u00f3ch dwor\u00f3w w podgrodziskiej Adamowi\u017anie, zamieszkiwanych przez najbli\u017csz\u0105 rodzin\u0119 J\u00f3zefa Che\u0142mo\u0144skiego, wybitnego malarza. Nasza wizja lokalna potwierdzi\u0142a, \u017ce dwory te s\u0105 pi\u0119kne i godne zobaczenia \u2013 niezwykle urokliwie po\u0142o\u017cone, we wspania\u0142ym otoczeniu starodrzewu i nad malowniczym stawem, w widokowo ukszta\u0142towanym terenie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jakub Bendkowski si\u0119gn\u0105\u0142 do \u017ar\u00f3de\u0142: starych map, archiwalnych gazet i ksi\u0105g metrykalnych, aby rozwik\u0142a\u0107 nieco ju\u017c zapomnian\u0105 histori\u0119 miejsca, w kt\u00f3rym \u2013 zanim Che\u0142mo\u0144scy pobudowali swoje dwory \u2013 kolejne pokolenia m\u0142ynarzy me\u0142\u0142y m\u0105k\u0119. Bowiem tutejszy fragment Adamowizny ongi\u015b funkcjonowa\u0142 jako osada m\u0142y\u0144ska pod nazw\u0105 \u201eStare\u201d, a m\u0142yn w Starem konsekwentnie zaznaczano na dawnych mapach.<\/p>\n\n\n\n

M\u0142yny \u2013 sta\u0142y element krajobrazu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ogromny m\u0142y\u0144ski staw, powsta\u0142y na rzece Mrownej, wykopano prawdopodobnie w XVII lub XVIII wieku. Przed nastaniem nowoczesno\u015bci i modernizacji technicznej tradycyjne m\u0142yny mia\u0142y zasi\u0119g bardziej lokalny i wytwarza\u0142y m\u0105k\u0119 ze zb\u00f3\u017c uprawianych w okolicznych folwarkach, tote\u017c stanowi\u0142y cz\u0119sty, zwyczajny, cho\u0107 jednocze\u015bnie i fascynuj\u0105cy element krajobrazu.<\/p>\n\n\n\n

Co ciekawe, pozycja spo\u0142eczna m\u0142ynarzy by\u0142a wysoka \u2013 by\u0107 m\u0142ynarzem oznacza\u0142o wykonywa\u0107 ceniony zaw\u00f3d i cieszy\u0107 si\u0119 powa\u017caniem, a tak\u017ce poka\u017anym maj\u0105tkiem. Z analizy ksi\u0105g metrykalnych wynika, \u017ce m\u0142ynarze utrzymywali ten status, zawieraj\u0105c ma\u0142\u017ce\u0144stwa w ramach w\u0142asnej grupy zawodowej.<\/p>\n\n\n\n

Dw\u00f3r \u201eNa G\u00f3rce\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Niekt\u00f3re z tradycyjnych m\u0142yn\u00f3w funkcjonowa\u0142y w oryginalnym kszta\u0142cie nawet do lat 80.\/90. XX wieku. M\u0142yn w Starem nie przetrwa\u0142, natomiast przetrwa\u0142 wspaniale ukszta\u0142towany krajobraz, kt\u00f3ry zainspirowa\u0142 doktora Adama Che\u0142mo\u0144skiego do zakupu siedliska.<\/p>\n\n\n\n

Jak wiadomo, w nieodleg\u0142ej Kukl\u00f3wce osiad\u0142 i malowa\u0142 jego starszy i wybitny brat, J\u00f3zef Che\u0142mo\u0144ski. To z Kukl\u00f3wki w\u0142a\u015bnie, jak g\u0142osi tradycja rodzinna Che\u0142mo\u0144skich, przeniesiony zosta\u0142 drewniany Dw\u00f3r \u201eNa G\u00f3rce\u201d. Jego obecne pi\u0119kno \u2013 po kapitalnym remoncie dokonanym przez gmin\u0119 Grodzisk Mazowiecki \u2013 jest chyba bezsporne, bo narzuca si\u0119 oczom. Niewielki i tchn\u0105cy prostot\u0105 dworek by\u0142 pierwotnie, by\u0107 mo\u017ce, rz\u0105dc\u00f3wka, a wi\u0119c dom dworskiego oficjalisty z ko\u0144ca XIX. w., posadowiony zosta\u0142 na pag\u00f3rku \u2013 zatem widok w obie strony: od stawu na dworek i z dworkowego balkonu na staw jest nad wyraz atrakcyjny. O uroku architektonicznym Dworku \u201eNa G\u00f3rce\u201d stanowi zgrabny portyk kolumnowy, idealna biel tynku i ceglasty odcie\u0144 odratowanej dach\u00f3wki, po\u0142yskuj\u0105ce miedziane orynnowanie. Dworek jest ju\u017c niemal gotowy, aby spe\u0142nia\u0107 rol\u0119 plac\u00f3wki kultury.<\/p>\n\n\n\n

Che\u0142mo\u0144scy mieszkaj\u0105 tu do dzi\u015b<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Od doktora Adama Che\u0142mo\u0144skiego zacz\u0119\u0142a si\u0119 tradycja lekarska w rodzinie Che\u0142mo\u0144skich. Jego syn, r\u00f3wnie\u017c znany lekarz Mateusz Che\u0142mo\u0144ski pobudowa\u0142 w siedlisku obszerniejsz\u0105 siedzib\u0119.<\/p>\n\n\n\n

W 1930 roku stan\u0105\u0142 nad brzegiem rozleg\u0142ego stawu dom w stylu dworkowym, o mansardowym dachu, czterech facjatach i szerokich wej\u015bciach obramowanych zdwojonymi kolumnami. Dw\u00f3r \u201eNad Stawami\u201d wydaje si\u0119 wzbogacon\u0105, rozbudowan\u0105 wersj\u0105 ma\u0142ego Dworu \u201eNa G\u00f3rce\u201d i podobnie jak tamten ma konstrukcj\u0119 drewnian\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Dwory znajduj\u0105 si\u0119 po przeciwleg\u0142ych stronach stawu, zwr\u00f3cone do niego balkonami i daje to wra\u017cenie ich wzajemnego po\u0142\u0105czenia. Warto wiedzie\u0107, \u017ce Dw\u00f3r \u201eNad Stawami\u201d zamieszkiwany jest nieustannie przez rodzin\u0119 Che\u0142mo\u0144skich, od pocz\u0105tku do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n

Wyk\u0142ad online o obu dworach \u2013 bogatszy w informacje \u2013 jest dost\u0119pny na profilu FB Poczekalni PKP.<\/p>\n\n\n\n

Tekst i foto: Sylwia Pa\u0144k\u00f3w<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nie sam\u0105 pandemi\u0105 cz\u0142owiek \u017cyje. Kultura jest potrzebna zawsze. Poczekalnia PKP wyemitowa\u0142a zatem online nowy wyk\u0142ad Jakuba Bendkowskiego z cyklu \u201eGrodziskie dwory i ich mieszka\u0144cy\u201d. Tym razem opowie\u015b\u0107 dotyczy\u0142a dw\u00f3ch dwor\u00f3w w podgrodziskiej Adamowi\u017anie, zamieszkiwanych przez najbli\u017csz\u0105 rodzin\u0119 J\u00f3zefa Che\u0142mo\u0144skiego, wybitnego malarza. Nasza wizja lokalna potwierdzi\u0142a, \u017ce dwory te s\u0105 pi\u0119kne i godne zobaczenia \u2013 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3913,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-3912","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3912","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3912"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3912\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3914,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3912\/revisions\/3914"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3913"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3912"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3912"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3912"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}