{"id":3388,"date":"2019-10-28T13:33:13","date_gmt":"2019-10-28T12:33:13","guid":{"rendered":"http:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/?p=3388"},"modified":"2019-10-28T13:33:15","modified_gmt":"2019-10-28T12:33:15","slug":"czy-mozna-opublikowac-filmik-z-koncertu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/?p=3388","title":{"rendered":"Czy mo\u017cna opublikowa\u0107 filmik z koncertu?"},"content":{"rendered":"\n

Sezon festiwalowy mo\u017cna oficjalnie uzna\u0107 za otwarty. Ciep\u0142e wieczory i coraz to bogatsza oferta kulturalna zach\u0119caj\u0105 do uczestnictwa w plenerowych koncertach. Co jednak w sytuacji, gdy chcieliby\u015bmy uwieczni\u0107 wyst\u0119p ulubionego artysty amatorskim (lub te\u017c nie) sprz\u0119tem, a nast\u0119pnie podzieli\u0107 si\u0119 nagraniem w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych lub w gronie znajomych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Jak to ju\u017c bywa z prawem autorskim\nsprawa jest oczywi\u015bcie niejednorodna i do\u015b\u0107 skomplikowana.\nNagrywaj\u0105c, a nast\u0119pnie rozpowszechniaj\u0105c taki materia\u0142, mo\u017cemy\nnaruszy\u0107 nie tylko prawa autorskie, ale r\u00f3wnie\u017c prawa pokrewne\noraz dobra osobiste (bezprawne u\u017cycie wizerunku). \n<\/p>\n\n\n\n

Ale po kolei… \n<\/p>\n\n\n\n

Na u\u017cytek osobisty<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Co do zasady, je\u017celi nie ma wyra\u017anego zastrze\u017cenia (vide obiekty wojskowe), samo nagranie nie stanowi ingerencji w prawa autorskie oraz prawa wyst\u0119puj\u0105cych artyst\u00f3w. Do naruszenia dochodzi w momencie rozpowszechnienia np. fragmentu wykonywanego utworu. A i rozpowszechnienie rozpowszechnieniu nier\u00f3wne, gdy\u017c nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o tzw. dozwolonym u\u017cytku prywatnym. Opisany w art. 23 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej Pr. Aut.) zezwala na nieodp\u0142atne korzystanie z ju\u017c rozpowszechnionego utworu (wykonanie piosenki na koncercie oczywi\u015bcie mie\u015bci si\u0119 w katalogu \u015brodk\u00f3w rozpowszechnienia) w zakresie w\u0142asnego u\u017cytku osobistego. Dodatkowo, przedmiotowa regulacja zezwala nam na dzielenie si\u0119 takim \u201eegzemplarzem\u201d (np. kopi\u0105 nagrania) z osobami \u201epozostaj\u0105cymi w zwi\u0105zku osobistym, w szczeg\u00f3lno\u015bci pokrewie\u0144stwa, powinowactwa lub stosunku towarzyskiego.\u201d W tym konkretnym kontek\u015bcie sprawa jest prosta – mo\u017cemy dowolnie korzysta\u0107 z cudzych utwor\u00f3w, je\u017celi robimy to zgodnie z zasadami dozwolonego u\u017cytku osobistego.<\/p>\n\n\n\n

Prawny monopol tw\u00f3rcy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tak jak ju\u017c wspomina\u0142em na wst\u0119pie, w momencie publicznego udost\u0119pnienia nagrania z wyst\u0119pu mo\u017ce doj\u015b\u0107 do naruszenia szeregu przepis\u00f3w. Przede wszystkim prawa autorskiego (zar\u00f3wno osobistego, jak i maj\u0105tkowego) tw\u00f3rcy utworu. Przypomnijmy, \u017ce do katalogu praw osobistych zalicza si\u0119 m.in. prawo do nadzoru nad sposobem korzystania z utworu (art. 16 pkt 5 Pr. Aut.) czy prawo nienaruszalno\u015bci tre\u015bci i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania (art. 16 pkt 3 Pr. Aut.). Z kolei, prawa maj\u0105tkowe uprawniaj\u0105 autora do korzystania z utworu i rozporz\u0105dzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do pobierania wynagrodzenia za korzystanie z tego utworu. (art. 17 Pr. Aut.). Wydaje si\u0119 by\u0107 zatem oczywiste, \u017ce nieautoryzowane upublicznienie fragmentu koncertu narusza wy\u017cej wskazane przepisy ustanawiaj\u0105ce swego rodzaju prawny monopol tw\u00f3rcy.<\/p>\n\n\n\n

Prawa pokrewne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Czasami zdarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c tak, \u017ce\nopr\u00f3cz (albo zamiast) autora lub wsp\u00f3\u0142autor\u00f3w, na scenie znajduj\u0105\ntak\u017ce tzw. arty\u015bci wykonawcy. Do tej kategorii przepisy zaliczaj\u0105\ninstrumentalist\u00f3w, wokalist\u00f3w, dyrygent\u00f3w oraz \u201einne osoby w\nspos\u00f3b tw\u00f3rczy przyczyniaj\u0105ce si\u0119 do powstania wykonania\u201d –\nchodzi oczywi\u015bcie o wykonanie utworu innego tw\u00f3rcy. Art. 85 Pr.\nAut. przyznaje artystycznym wykonaniom odr\u0119bn\u0105 ochron\u0119 prawn\u0105\nzaliczan\u0105 do kategorii tzw. praw pokrewnych. Uprawnienia te,\nponiek\u0105d pokrywaj\u0105 si\u0119 z prawami autorskimi tw\u00f3rcy, jednak nale\u017cy\npami\u0119ta\u0107, \u017ce te drugie chroni\u0105 swoje podmioty w o wiele szerszym\nzakresie.<\/p>\n\n\n\n

Ochrona wizerunku artysty i publiczno\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u017beby jeszcze bardziej skomplikowa\u0107 sytuacj\u0119 wspomn\u0119 o ochronie wizerunku – zar\u00f3wno artysty, jak i publiczno\u015bci. Nie spos\u00f3b przecie\u017c nie zgodzi\u0107 si\u0119 z twierdzeniem, \u017ce nagrywaj\u0105c fragment wyst\u0119pu, utrwalamy tak\u017ce wizerunek tw\u00f3rcy, a dodatkowo, nagrywaj\u0105c z perspektywy widza, ci\u0119\u017cko unikn\u0105\u0107 sytuacji, w kt\u00f3rej kto\u015b z publiczno\u015bci nie pojawi si\u0119 w kadrze. Art. 81 ust. 1 Pr. Aut. stanowi, \u017ce \u201erozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej.\u201d Na szcz\u0119\u015bcie i od tej zasady istniej\u0105 pewne wyj\u0105tki, kt\u00f3re mog\u0105 uratowa\u0107 nas od nieprzyjemnych konsekwencji. Ot\u00f3\u017c, zgodnie z ust\u0119pem drugim, cytowanego wy\u017cej przepisu, \u201eZezwolenia nie wymaga rozpowszechnianie wizerunku: 1) osoby powszechnie znanej, je\u017celi wizerunek wykonano w zwi\u0105zku z pe\u0142nieniem przez ni\u0105 funkcji publicznych (…); 2) osoby stanowi\u0105cej jedynie szczeg\u00f3\u0142 ca\u0142o\u015bci takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza.\u201d Je\u017celi wykonawca, na kt\u00f3rego koncercie jeste\u015bmy, jest osob\u0105 powszechnie znan\u0105, to jego wyst\u0119p \u015bmia\u0142o mo\u017cna zaliczy\u0107 do kategorii \u201epe\u0142nienia funkcji publicznych\u201d. To samo dotyczy drugiego przytoczonego wyj\u0105tku \u2013 rozpowszechniaj\u0105c nagranie t\u0142umu, z kt\u00f3rego trudno wychwyci\u0107 poszczeg\u00f3lne twarze, nie powinni\u015bmy ba\u0107 si\u0119 \u017cadnych przykrych konsekwencji. Oczywi\u015bcie wszystko zale\u017cy od kadru i konkretnych okoliczno\u015bci danej sprawy. Je\u017celi kto\u015b stwierdzi, \u017ce jego wizerunek nie stanowi \u201eszczeg\u00f3\u0142u\u201d i zosta\u0142 precyzyjnie utrwalony, a nast\u0119pnie bezprawnie udost\u0119pniony \u2013 wtedy musimy liczy\u0107 si\u0119 z dochodzeniem swoich racji na drodze s\u0105dowej.<\/p>\n\n\n\n

Brak zgody artysty<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wy\u017cej opisane przyk\u0142ady dotycz\u0105\nimprez, na kt\u00f3rych nie ma oficjalnego i wyra\u017anego zakazu u\u017cywania\nurz\u0105dze\u0144 rejestruj\u0105cych d\u017awi\u0119k i obraz. Mo\u017ce jednak zdarzy\u0107\nsi\u0119 tak, \u017ce organizator skorzysta ze swojego prawa do dowolnego\nustanowienia warunk\u00f3w \u015bwiadcze\u0144 i np. na \u017c\u0105danie artysty\nca\u0142kowicie zaka\u017ce u\u017cywania jakichkolwiek urz\u0105dze\u0144 (w tym np.\ntelefon\u00f3w kom\u00f3rkowych) podczas trwania koncertu. W przypadku imprez\nbiletowanych robi to za pomoc\u0105 regulaminu imprezy, stanowi\u0105cego w\ntym wypadku wzorzec umowy w rozumieniu przepis\u00f3w prawa cywilnego.<\/p>\n\n\n\n

W takiej sytuacji, niezastosowanie si\u0119\ndo tego typu wytycznych mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 z tym, \u017ce ochrona ka\u017ce\nnam natychmiastowo opu\u015bci\u0107 teren imprezy. Nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107,\n\u017ce sami arty\u015bci r\u00f3\u017cnie reaguj\u0105 na nagrywanie wyst\u0119pu przez\npubliczno\u015b\u0107. Dochodzi czasem do komicznych sytuacji, w kt\u00f3rych\nkoncert jest przerywany, aby wykonawca m\u00f3g\u0142 wyg\u0142osi\u0107 personaln\u0105\ntyrad\u0119 w stosunku do niesfornego fana. Zdarzaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c\ngwiazdy (m.in. nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c Prince, Alicia Keys czy Donald Glover\nwyst\u0119puj\u0105cy pod pseudonimem Childish Gambino), kt\u00f3re wymagaj\u0105,\naby uczestnicy, przed wej\u015bciem na teren koncertu zostawili swoje\ntelefony w specjalnie przeznaczonych na to miejscach. Jak t\u0142umacz\u0105\nsami arty\u015bci, chodzi o to, aby widownia by\u0142a w 100 % zaanga\u017cowana\ni obecna, bez zb\u0119dnych rozpraszaczy, takich jak w\u0142a\u015bnie\nsmartphony.<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 informacyjna<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na sam koniec wypada jeszcze wspomnie\u0107\no dzia\u0142alno\u015bci informacyjnej, kt\u00f3ra stanowi wyj\u0105tek od wszelkich\nwy\u017cej om\u00f3wionych regu\u0142. Wolno bowiem w sprawozdaniach o aktualnych\nwydarzeniach przytacza\u0107 utwory w\u00f3wczas wykonane, je\u017celi takie\nwykorzystanie b\u0119dzie uzasadnione celem informacyjnym i nie\nprzekroczy granic dozwolonego u\u017cytku publicznego uregulowanego w \nart. 25 Pr. Aut.<\/p>\n\n\n\n


Autor: <\/em>Pawe\u0142 Kowalewicz<\/strong>, prawnik w Fundacji<\/em> Legalna Kultura<\/p>\n\n\n\n


Publikacja powsta\u0142a w\u00a0 ramach Spo\u0142ecznej kampanii edukacyjnej Legalna Kultura, \u015br\u00f3dtytu\u0142y pochodz\u0105 od Redakcji FM\u00a0 <\/em><\/p>\n\n\n\n

\nhttps:\/\/www.legalnakultura.pl\/pl\/prawo-w-kulturze\/prawo-w-praktyce\/news\/3290,czy-mozna-opublikowac-filmik-z-koncertu\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sezon festiwalowy mo\u017cna oficjalnie uzna\u0107 za otwarty. Ciep\u0142e wieczory i coraz to bogatsza oferta kulturalna zach\u0119caj\u0105 do uczestnictwa w plenerowych koncertach. Co jednak w sytuacji, gdy chcieliby\u015bmy uwieczni\u0107 wyst\u0119p ulubionego artysty amatorskim (lub te\u017c nie) sprz\u0119tem, a nast\u0119pnie podzieli\u0107 si\u0119 nagraniem w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych lub w gronie znajomych? Jak to ju\u017c bywa z prawem autorskim […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3392,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-3388","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3388","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3388"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3388\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3393,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3388\/revisions\/3393"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3392"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3388"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3388"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3388"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}