{"id":3196,"date":"2019-07-16T11:01:19","date_gmt":"2019-07-16T10:01:19","guid":{"rendered":"http:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/?p=3196"},"modified":"2019-07-16T11:01:20","modified_gmt":"2019-07-16T10:01:20","slug":"dwor-w-kaskach-i-tajemnicze-kolumny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/?p=3196","title":{"rendered":"Dw\u00f3r w Kaskach i tajemnicze kolumny"},"content":{"rendered":"\n

Opowie\u015bci\u0105 o dworze w Kaskach zako\u0144czy\u0142 si\u0119, p\u00f3ki co, cykl Poczekalni PKP \u201eGrodziskie dwory i ich mieszka\u0144cy\u201d. Po wakacjach przewidziana jest kontynuacja. Wtedy te\u017c odb\u0119dzie si\u0119 wycieczka autokarowa po podgrodziskich dworach \u2013 obecnie bujno\u015b\u0107 przyrody skutecznie zagradza dost\u0119p i widok.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kaski zlokalizowane s\u0105 na obrze\u017cach\nziemi grodziskiej, nieopodal Szymanowa i Niepokalanowa. Pocz\u0105tki wsi\nsi\u0119gaj\u0105 \u015bredniowiecza, wtedy te\u017c powsta\u0142a parafia Kaski \u2013\nwyj\u0105tkowo rozleg\u0142a i znacz\u0105ca. Niestety XVII-wieczny drewniany\nko\u015bci\u00f3\u0142, odbudowany na zgliszczach poprzedniego po potopie\nszwedzkim, sp\u0142on\u0105\u0142 wraz z barokowym wyposa\u017ceniem podczas II wojny\n\u015bwiatowej. Osta\u0142a si\u0119 murowana zakrystia, wch\u0142oni\u0119ta przez\nbry\u0142\u0119 dzisiejszego ko\u015bcio\u0142a. \n<\/p>\n\n\n\n

Rozleg\u0142y maj\u0105tek i monety angielskie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przez stulecia maj\u0105tek Kaski, podobnie\njak parafia, obejmowa\u0142 rozleg\u0142e przestrzenie \u2013 nie tylko wie\u015b\nKaski, ale i inne przyleg\u0142o\u015bci, w tym m\u0142yn o zaskakuj\u0105cej nazwie\nOgigiel, od nazwiska m\u0142ynarza. Kolej\u0105 rzeczy zmieniali si\u0119\nw\u0142a\u015bciciele. W czasach Zborowskich w XVI w. do drewnianego dworu w\nKaskach zjechali magnaci, aby radzi\u0107 nad wyborem kr\u00f3la po \u015bmierci\nZygmunta Augusta \u2013 \u015bwiadczy to o wysokiej randze miejscowo\u015bci. \n<\/p>\n\n\n\n

Wiek XVII i XVIII to dla Kask czasy\nSzymanowskich. We dworze, ci\u0105gle jeszcze drewnianym, przyszed\u0142 na\n\u015bwiat wybitny przedstawiciel rodu J\u00f3zef Maciej Szymanowski herbu\nJezierza \u2013 wszechstronny intelektualista okresu O\u015bwiecenia,\nuczestnik \u201eobiad\u00f3w czwartkowych\u201d u kr\u00f3la Stanis\u0142awa Augusta\nPoniatowskiego, autor bardzo ciekawych \u201eList\u00f3w do staro\u015bciny\nwyszogrodzkiej\u201d czyli Anieli Szymanowskiej z podgrodziskiego\nIzdebna. W czasach Szymanowskich w roku 1775 dokonano w Kaskach\nnietypowego odkrycia archeologicznego \u2013 wykopano monety angielskie\nz XI w.<\/p>\n\n\n\n

Murowany okres i przy\u015bpieszenie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ok. 1800 r. w miejsce drewnianego\npowstaje w Kaskach dw\u00f3r murowany, nie jest jednak jasne, kt\u00f3ry z\nw\u0142a\u015bcicieli go wybudowa\u0142, ani kto by\u0142 architektem. W XIX stuleciu\nhistoria lokalna wyra\u017anie ju\u017c przyspiesza i w\u0142a\u015bciciele Kask,\npodobnie jak wielu innych podgrodziskich dwor\u00f3w, zmieniaj\u0105 si\u0119 jak\nw kalejdoskopie. Przez kilka zaledwie lat dw\u00f3r w Kaskach znajdowa\u0142\nsi\u0119 w r\u0119kach rodziny Bacciarellich \u2013 potomk\u00f3w Marcello\nBacciarellego, nadwornego malarza i przyjaciela ostatniego kr\u00f3la\nPolski. Groby Bacciarellich mo\u017cna odnale\u017a\u0107 na miejscowym\ncmentarzu, podobnie jak gr\u00f3b ostatniego w\u0142a\u015bciciela Kask,\nFranciszka Szyma\u0144skiego, kt\u00f3remu w 1946 r. o dziwo dane by\u0142o\numrze\u0107 w swoich dobrach.<\/p>\n\n\n\n

Po II wojnie budynek u\u017cytkowany by\u0142\nprzez szko\u0142\u0119. W latach 60-tych mie\u015bci\u0142a si\u0119 w nim wiejska\nklubokawiarnia i odbywa\u0142y si\u0119 wieczorki taneczne dla okolicznej\nm\u0142odzie\u017cy. Jak wynika ze wspomnie\u0144 mieszkanki \u00f3wczesnych Kask,\nby\u0142y to wzi\u0119te pota\u0144c\u00f3wki, na kt\u00f3re bez wahania docierano na\nrowerach przez pole. W latach 90-tych dw\u00f3r przeszed\u0142 w r\u0119ce\nprywatne.<\/p>\n\n\n\n

Ciekawy zabytek architektury<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Obecny widok dworu mo\u017ce nas\nrozczarowa\u0107. Pomimo malowniczego posadowienia na pag\u00f3rku nad\nrzeczk\u0105 Pisi\u0105, wok\u00f3\u0142 brakuje starodrzewu typowego dla park\u00f3w\ndworskich, zosta\u0142 on najpewniej wyci\u0119ty. Kilka lat temu sp\u0142on\u0105\u0142\ndach, budynek wi\u0119c, cho\u0107 zabezpieczony, straci\u0142 proporcje i\nprzypomina obecnie pude\u0142ko. Nie zmienia to jednak faktu, \u017ce dw\u00f3r\nposiada wyj\u0105tkowe cechy, kt\u00f3re czyni\u0105 go ponadprzeci\u0119tnie\nciekawym zabytkiem architektonicznym.<\/p>\n\n\n\n

Po pierwsze, ma nietypowy rzut.\nPomieszczenia na osi wej\u015bcia, a s\u0105 nimi: sie\u0144 i salon, maj\u0105\nkszta\u0142t owalny. W efekcie na elewacji ogrodowej widzimy p\u00f3\u0142kolisty\nryzalit. Owal wn\u0119trza i odpowiadaj\u0105cy mu ryzalit to unikalne\nrozwi\u0105zanie na Mazowszu, je\u015bli chodzi o dwory ziemia\u0144skie. Owalne\nsalony, a raczej sale balowe, lub te\u017c sienie, s\u0105 cech\u0105 pa\u0142ac\u00f3w,\na nie parterowych dwor\u00f3w. Owalny, centralnie usytuowany salon\nistnieje w barokowym dworze w Koszutach w Wielkopolsce i wn\u0119trze to\nrobi niezr\u00f3wnane wra\u017cenie, ju\u017c samym swoim kszta\u0142tem.<\/p>\n\n\n\n

Po drugie \u2013 kolumny. Elewacja\nfrontowa dworu ozdobiona jest, jak przysta\u0142o na budowl\u0119\nklasycystyczn\u0105, tr\u00f3jk\u0105tnym szczytem, podpartym dwiema parami\nkolumn, w spokojnym stylu toska\u0144skim. Natomiast niezwyk\u0142e jest to,\n\u017ce kolumny te powt\u00f3rzone zosta\u0142y w czterech naro\u017cnikach dworu.\nPr\u00f3\u017cno gdzie indziej szuka\u0107 takiej realizacji, nieznany architekt\nwykaza\u0142 si\u0119 oryginalno\u015bci\u0105. I jednocze\u015bnie wyczuciem harmonii i\npi\u0119kna. Miejmy nadziej\u0119, \u017ce w przysz\u0142ym sezonie prezentacja\npodgrodziskich dwor\u00f3w dostarczy por\u00f3wnywalnych wra\u017ce\u0144\nestetycznych i r\u00f3wnie ciekawych w\u0105tk\u00f3w historycznych. \n<\/p>\n\n\n\n

Tekst i foto:
Sylwia Pa\u0144k\u00f3w<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Opowie\u015bci\u0105 o dworze w Kaskach zako\u0144czy\u0142 si\u0119, p\u00f3ki co, cykl Poczekalni PKP \u201eGrodziskie dwory i ich mieszka\u0144cy\u201d. Po wakacjach przewidziana jest kontynuacja. Wtedy te\u017c odb\u0119dzie si\u0119 wycieczka autokarowa po podgrodziskich dworach \u2013 obecnie bujno\u015b\u0107 przyrody skutecznie zagradza dost\u0119p i widok. Kaski zlokalizowane s\u0105 na obrze\u017cach ziemi grodziskiej, nieopodal Szymanowa i Niepokalanowa. Pocz\u0105tki wsi si\u0119gaj\u0105 \u015bredniowiecza, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3197,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-3196","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edukacja","category-kultura"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3196","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3196"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3196\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3198,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3196\/revisions\/3198"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3197"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3196"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}