{"id":3051,"date":"2019-03-29T09:58:19","date_gmt":"2019-03-29T08:58:19","guid":{"rendered":"http:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/?p=3051"},"modified":"2019-03-29T09:58:21","modified_gmt":"2019-03-29T08:58:21","slug":"dworek-skarbkow-czyli-majatek-jordanowice","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/?p=3051","title":{"rendered":"Dworek Skarbk\u00f3w czyli maj\u0105tek Jordanowice"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>W ramach nowego cyklu spotka\u0144 w Poczekalni PKP historyk sztuki Jakub Bendkowski przybli\u017cy\u0142 grodziszczanom histori\u0119 Dworku Skarbk\u00f3w. Jeden z najwa\u017cniejszych zabytk\u00f3w Grodziska, po\u0142o\u017cony przy ul. Okulickiego 8 i b\u0119d\u0105cy obecnie siedzib\u0105 Szko\u0142y Muzycznej, jeszcze na pocz\u0105tku XX w. pozostawa\u0142 administracyjnie w granicach nieistniej\u0105cej ju\u017c wsi Jordanowice. Czasy najwi\u0119kszej \u015bwietno\u015bci dworu przypadaj\u0105 na drug\u0105 po\u0142ow\u0119 XVIII w. i zwi\u0105zane s\u0105 z histori\u0105 rodu Mokronoskich.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mokronoscy herbu Bogoria przybyli na Mazowsze z\nWielkopolski na prze\u0142omie XVI\/XVII w. Nie wiadomo kiedy dok\u0142adnie\nnabyli Jordanowice, niemniej w roku 1623 stali si\u0119\nw\u0142a\u015bcicielami s\u0105siaduj\u0105cego\nmiasteczka Grodzisk i stopniowo powi\u0119kszali swoje dobra ziemskie o\nokoliczne wsie. Z biegiem czasu to w\u0142a\u015bnie\ndw\u00f3r w Jordanowicach, powsta\u0142y\nby\u0107 mo\u017ce na bazie wcze\u015bniejszego\nza\u0142o\u017cenia mieszkalno-obronnego,\nsta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105\nrodow\u0105 Mokronoskich.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:center\"><strong>Klasycystyczny duch<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Obecny kszta\u0142t\ndworu datuje si\u0119 od jego przebudowy pod koniec XVIII w. wedle\narchitektonicznej mody owego czasu, w duchu klasycystycznym, nawi\u0105zuj\u0105cym\ndo antyku. Ambicje przebudowy dworu pojawi\u0142y\nsi\u0119 wraz z awansem rodu Mokronoskich, g\u0142\u00f3wnie za przyczyn\u0105\nnajwybitniejszego jego przedstawiciela, <a>Andrzeja\nMokronoskiego<\/a>. By\u0142 on niew\u0105tpliwie\nbardzo ciekaw\u0105 postaci\u0105\nswojej epoki, zrobi\u0142 karier\u0119\nwojskow\u0105, piastowa\u0142\nwiele intratnych urz\u0119d\u00f3w\ni godno\u015bci. Obracaj\u0105c\nsi\u0119 w\u015br\u00f3d \u015bmietanki politycznej i\ntowarzyskiej owych czas\u00f3w,\nujawnia\u0142 z jednej strony talenty do snucia intryg\npolitycznych, z drugiej za\u015b zdolno\u015bci\ndyplomatyczne i wielk\u0105 og\u0142ad\u0119\ntowarzysk\u0105, nie zra\u017caj\u0105c\ndo siebie nikogo, a b\u0119d\u0105c pono\u0107\nszczerym.<\/p>\n\n\n\n<p>O takiej a nie innej przebudowie\njordanowickiego dworu zadecydowa\u0142y prywatne zwi\u0105zki\nAndrzeja Mokronoskiego z Izabel\u0105 z Poniatowskich Branick\u0105,\nsiostr\u0105 kr\u00f3la,\n\u017con\u0105 magnata, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rczyni\u0105 \u00f3wczesnej \u015bwietno\u015bci\nBia\u0142egostoku. Wieloletni romans Mokronoskiego i\nIzabeli zwie\u0144czony potajemnym ma\u0142\u017ce\u0144stwem, zaowocowa\u0142\nr\u00f3wnie\u017c rezultatem artystycznym, kt\u00f3ry podziwia\u0107\nmo\u017cemy do dzi\u015b.\nW Dworku Skarbk\u00f3w\nzachowa\u0142y si\u0119 bowiem pi\u0119kne\ni bardzo efektowne malowid\u0142a na\u015bcienne w formie groteski,\nczyli wici ro\u015blinnej z motywami mitologicznymi i zwierz\u0119cymi,\nwykonane w 1782 r. r\u0119k\u0105 nadwornego malarza kr\u00f3la Stanis\u0142awa\nAugusta Poniatowskiego \u2013\nJana Bogumi\u0142a Plerscha. I cho\u0107\nniezwykle podobne, zachwycaj\u0105 chyba bardziej ni\u017c\nte, kt\u00f3re podziwia\u0107\nmo\u017cna na Zamku Kr\u00f3lewskim\nw Warszawie.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:center\"><strong>Stawy Goliana \u2013 wspomnienie po ogrodzie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Za czas\u00f3w\nIzabeli powsta\u0142o r\u00f3wnie\u017c\nwspania\u0142e za\u0142o\u017cenie\nogrodowe okalaj\u0105ce dw\u00f3r,\nkt\u00f3rego bardzo niewielk\u0105\npozosta\u0142o\u015b\u0107 stanowi obecny Park Skarbk\u00f3w oraz Stawy Goliana. Warto sobie uzmys\u0142owi\u0107,\n\u017ce \u00f3wczesny\npark, powsta\u0142y na terenach si\u0119gaj\u0105cej\na\u017c po Grodzisk Puszczy Jaktorowskiej, by\u0142\nniepor\u00f3wnanie rozleglejszy. Jak wiadomo z zachowanych \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych, mia\u0142\non charakter bardzo reprezentacyjny, obfitowa\u0142\nw urokliwe miejsca, po jego alejkach przechadza\u0142\nsi\u0119 bawi\u0105cy tu w go\u015bcinie\nu siostry i szwagra ostatni kr\u00f3l\nPolski oraz inni znamienici go\u015bcie epoki stanis\u0142awowskiej.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:center\"><strong>Przej\u0119cie przez hr. Skarbka<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Stopniowa redukcja pierwotnego za\u0142o\u017cenia\nparkowego rozpocz\u0119\u0142a si\u0119\nwraz ze zmianami cywilizacyjnymi w XIX w. W maj\u0105tku\njordanowickim nadal gospodarowali Mokronoscy, kt\u00f3rzy\nna potrzeby budowy Kolei Warszawsko-Wiede\u0144skiej\nrozpocz\u0119li sprzeda\u017c\ndrewna, uszczuplaj\u0105c drzewostan. Otwarcie stacji kolei \u017celaznej\nw Grodzisku w 1845 r. okaza\u0142o si\u0119 impulsem do przekszta\u0142cania\nsi\u0119 Jordanowic w modn\u0105\nmiejscowo\u015b\u0107 letniskow\u0105.\nW 1869 r. maj\u0105tek wraz z dworem wystawiony zosta\u0142\nna licytacj\u0119 i zakupiony przez hrabiego Henryka Skarbka, a\nwraz ze zmian\u0105 w\u0142a\u015bciciela\nrozpocz\u0119\u0142a si\u0119\nparcelacja Jordanowic pod rozw\u00f3j\nzabudowy letniskowej. Z&nbsp; biegiem czasu\nurbanizacja wch\u0142on\u0119\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107\nteren\u00f3w parkowych, a w 1915 r. Jordanowice zosta\u0142y\nprzy\u0142\u0105czone do Grodziska. Po II\nwojnie \u015bwiatowej spadkobiercy hrabiego Skarbka,\npodobnie jak w\u0142a\u015bciciele innych dwor\u00f3w, zostali wyw\u0142aszczeni,\njednak podupad\u0142y Dworek Skarbk\u00f3w\nunikn\u0105\u0142 szcz\u0119\u015bliwie\nostatecznej degradacji i dotrwa\u0142 do czas\u00f3w,\nw kt\u00f3rych doczeka\u0142\nsi\u0119 w\u0142a\u015bciwej\nopieki ze strony miasta.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:right\">Tekst i foto:<strong> (PS)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W ramach nowego cyklu spotka\u0144 w Poczekalni PKP historyk sztuki Jakub Bendkowski przybli\u017cy\u0142 grodziszczanom histori\u0119 Dworku Skarbk\u00f3w. Jeden z najwa\u017cniejszych zabytk\u00f3w Grodziska, po\u0142o\u017cony przy ul. Okulickiego 8 i b\u0119d\u0105cy obecnie siedzib\u0105 Szko\u0142y Muzycznej, jeszcze na pocz\u0105tku XX w. pozostawa\u0142 administracyjnie w granicach nieistniej\u0105cej ju\u017c wsi Jordanowice. Czasy najwi\u0119kszej \u015bwietno\u015bci dworu przypadaj\u0105 na drug\u0105 po\u0142ow\u0119 XVIII [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3053,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-3051","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edukacja","category-kultura"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3051","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3051"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3051\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3054,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3051\/revisions\/3054"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3053"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3051"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3051"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3051"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}