{"id":3015,"date":"2019-03-04T12:25:35","date_gmt":"2019-03-04T11:25:35","guid":{"rendered":"http:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/?p=3015"},"modified":"2019-03-04T12:25:37","modified_gmt":"2019-03-04T11:25:37","slug":"grodziskie-dwory-i-ich-mieszkancy-nowy-cykl-w-poczekalni-pkp","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/?p=3015","title":{"rendered":"\u201eGrodziskie dwory i ich mieszka\u0144cy\u201d &#8211; nowy cykl w Poczekalni PKP"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>W Poczekalni PKP rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 nowy cykl spotka\u0144 z zakresu historii sztuki i architektury. Tym razem Jakub Bendkowski opowiada\u0107 b\u0119dzie o okolicznych dworach ziemia\u0144skich. Spotkania odbywa\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 raz w miesi\u0105cu. Kolejne w \u015brod\u0119 20 marca. Us\u0142yszymy histori\u0119 zabytkowego Dworu Jordanowickiego czyli obecnej siedziby Szko\u0142y Muzycznej przy ul. Okulickiego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dw\u00f3r to siedziba ziemianina,\nszlachcica \u2013 potomka stanu rycerskiego, stanowi\u0105cy centrum d\u00f3br\nziemskich b\u0119d\u0105cych jego \u017ar\u00f3d\u0142em utrzymania. Architektonicznie\nza\u015b to reprezentacyjny budynek mieszkalny, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cy si\u0119\nspo\u015br\u00f3d innych dom\u00f3w na wsi, dzi\u0119ki takim rozwi\u0105zaniom\narchitektonicznym jak ryzalit, alkierze, portyk kolumnowy, wysoki\ndach mansardowy.<\/p>\n\n\n\n<p>W \u015bredniowieczu prototypem\np\u00f3\u017aniejszego dworu szlacheckiego by\u0142a drewniana wie\u017ca\nmieszkalno-obronna, siedziba rycerza, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 nadanie\nziemskie. Mo\u017cna domniemywa\u0107, \u017ce tego typu wie\u017ca istnia\u0142a na\ngrodziskich G\u00f3rkach Szwedzkich. W p\u00f3\u017aniejszych wiekach dwory\nszlacheckie zachowa\u0142y cechy obronne, a\u017c do momentu potopu\nszwedzkiego, kt\u00f3ry pokaza\u0142 ich nieprzydatno\u015b\u0107 w warunkach nowej\ntechniki bojowej. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 dwor\u00f3w na Mazowszu budowana by\u0142a\nongi\u015b z drewna, niech nie myl\u0105 nas otynkowane fasady widoczne na\nstarych fotografiach. Zachowany do dzi\u015b drewniany dw\u00f3r w\nRadziejowicach w pierwotnej wersji by\u0142 pokryty tynkiem, tak jak\nwiele innych na Mazowszu.<\/p>\n\n\n\n<p>Dwory szlacheckie ewoluowa\u0142y,\npodlega\u0142y uwarunkowaniom historycznym, ekonomicznym i modom\narchitektonicznym. Po III rozbiorze wielu architekt\u00f3w doby\nstanis\u0142awowskiej opu\u015bci\u0142o Warszaw\u0119 i wyjecha\u0142o na prowincj\u0119,\nzaszczepiaj\u0105c tam klasycystyczne wzorce. Im to w\u0142a\u015bnie\nzawdzi\u0119czamy dostojne portyki kolumnowe nawi\u0105zuj\u0105ce do wzor\u00f3w\nantycznych, zdobi\u0105ce wej\u015bcia do niejednego zachowanego\nszlacheckiego dworu.<\/p>\n\n\n\n<p>Zewn\u0119trzny wygl\u0105d oraz wyposa\u017cenie\nwn\u0119trz dwor\u00f3w ziemia\u0144skich podkre\u015bla\u0142y status w\u0142a\u015bciciela,\njako dziedzica rycerskich i narodowych tradycji. Stawiano je w\nmalowniczym otoczeniu, wystarczy\u0142o wyjrze\u0107 przez okno, by mie\u0107\nprzed oczami pejza\u017c godny malarza. Portrety przodk\u00f3w, bro\u0144, salon,\nw kt\u00f3rym wraz z go\u015b\u0107mi koncertowano przy fortepianie, kominek,\nprzy kt\u00f3rym gromadzi\u0142a si\u0119 rodzina dla patriotycznej lektury,\nsamowystarczalno\u015b\u0107 dwor\u00f3w jako producent\u00f3w \u017cywno\u015bci \u2013\nodzwierciedla\u0142o to pewien styl \u017cycia. Odszed\u0142 on w przesz\u0142o\u015b\u0107\nwraz z reform\u0105 roln\u0105 w latach 1944-48.<\/p>\n\n\n\n<p>Same dwory jako budynki trwa\u0142y nadal,\nprzez dziesi\u0119ciolecia, zasiedlane przez PGR-y czy plac\u00f3wki\no\u015bwiatowe. Tak naprawd\u0119 dopiero rok 1989 stanowi\u0142 cezur\u0119, po\nkt\u00f3rej straci\u0142y jakiegokolwiek gospodarza, wiele z nich uleg\u0142o\nzag\u0142adzie.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:right\">Tekst i foto:<strong> (PS)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W Poczekalni PKP rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 nowy cykl spotka\u0144 z zakresu historii sztuki i architektury. Tym razem Jakub Bendkowski opowiada\u0107 b\u0119dzie o okolicznych dworach ziemia\u0144skich. Spotkania odbywa\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 raz w miesi\u0105cu. Kolejne w \u015brod\u0119 20 marca. Us\u0142yszymy histori\u0119 zabytkowego Dworu Jordanowickiego czyli obecnej siedziby Szko\u0142y Muzycznej przy ul. Okulickiego. Dw\u00f3r to siedziba ziemianina, szlachcica \u2013 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3016,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3015","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3015","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3015"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3015\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3017,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3015\/revisions\/3017"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3016"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3015"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3015"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3015"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}