{"id":2443,"date":"2018-06-04T12:32:18","date_gmt":"2018-06-04T11:32:18","guid":{"rendered":"http:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/?p=2443"},"modified":"2018-06-04T12:32:18","modified_gmt":"2018-06-04T11:32:18","slug":"niedostepne-na-co-dzien-otwarte-w-nocy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/?p=2443","title":{"rendered":"Niedost\u0119pne na co dzie\u0144, otwarte w nocy"},"content":{"rendered":"<p><strong>Podczas tegorocznej Nocy Muze\u00f3w w Grodzisku mo\u017cna by\u0142o zwiedzi\u0107 miejsca, kt\u00f3re cho\u0107 na co dzie\u0144 nie pe\u0142ni\u0105 funkcji muzealnych, s\u0105 lokalnym rarytasem dla pasjonat\u00f3w historii i sztuki. Przewodnik \u0141ukasz Nowacki i historyk sztuki Jakub Bendkowski, obaj w strojach z epoki, oprowadzali grodziszczan po Dworku Skarbk\u00f3w i terenie Willi Foksal, przywo\u0142uj\u0105c obrazy i wspomnienia si\u0119gaj\u0105ce XVIII i XIX wieku.<\/strong><\/p>\n<p>Dworek Skarbk\u00f3w, a wcze\u015bniej Mokronoskich, widoczny od strony ul. Okulickiego i b\u0119d\u0105cy obecnie siedzib\u0105 Pa\u0144stwowej Szko\u0142y Muzycznej, stoi nieodmiennie w tym miejscu od 2-giej po\u0142owy XVIII w. Dwie ok. dwustuletnie lipy, wyrastaj\u0105ce po jego prawej stronie, to pozosta\u0142o\u015b\u0107 ogromnego parku dotaczaj\u0105cego niegdy\u015b dw\u00f3r, kt\u00f3rego tylko fragment przetrwa\u0142 do dzi\u015b jako Park Skarbk\u00f3w, a jego wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a wch\u0142oni\u0119ta przez dzisiejsze grodziskie ulice i osiedla.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>T\u0119dy chadza\u0142 kr\u00f3l<\/strong><\/p>\n<p>Warto sobie uzmys\u0142owi\u0107, \u017ce po alejkach dawnego parku wok\u00f3\u0142 dworu niejednokrotnie przechadza\u0142 si\u0119 ostatni Kr\u00f3l Polski, Stanis\u0142aw August Poniatowski, bawi\u0105c w go\u015bcinie u swego szwagra Andrzeja Mokronoskiego.<br \/>\nWidocznym do dzi\u015b \u015bwiadectwem tych historycznych reminiscencji s\u0105 wspania\u0142e dekoracje na\u015bcienne zachowane wewn\u0105trz Dworku Skarbk\u00f3w. Namalowane zosta\u0142y w XVIII w. r\u0119k\u0105 czo\u0142owego malarza kr\u00f3lewskiego Jana Bogumi\u0142a Plerscha a ich podobie\u0144stwo do tych, kt\u00f3re zobaczy\u0107 mo\u017cna na Zamku Kr\u00f3lewskim lub w \u0141azienkach jest uderzaj\u0105ce.<br \/>\nPrzepi\u0119kne ro\u015blinno \u2013 mitologiczne motywy zdobi\u0105ce \u015bciany i sufit niegdysiejszego gabinetu Andrzeja Mokronoskiego przywo\u0142uj\u0105 wra\u017cenie ogrodowej altany, zgodnie z XVIII \u2013 wiecznym gustem. Gdy si\u0119 przyjrze\u0107 dok\u0142adniej, okazuje si\u0119, \u017ce malowid\u0142a skrywaj\u0105 te\u017c szafy biblioteczne, niepostrze\u017cenie wkomponowane w \u015bciany.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>\u201eLokomotywka\u201d dla podr\u00f3\u017cnych<\/strong><\/p>\n<p>Zabytkowa Willa Foksal przy Parku Skarbk\u00f3w, z racji swojego kszta\u0142tu zwana \u201eLokomotywk\u0105\u201d, jest obecnie siedzib\u0105 jednego z oddzia\u0142\u00f3w Archiwum Pa\u0144stwowego. Cz\u0119sto przypisuje si\u0119 jej funkcj\u0119 pierwszego grodziskiego dworca, jednak nies\u0142usznie \u2013 mia\u0142a ona charakter domu zajezdnego, wyposa\u017conego nawet w sal\u0119 balow\u0105.<br \/>\nPowstanie budynku zwi\u0105zane jest co prawda \u015bci\u015ble z otwarciem pierwszego odcinka Drogi \u017belaznej Warszawsko \u2013 Wiede\u0144skiej w 1845 r. na linii Warszawa \u2013 Grodzisk Mazowiecki. Nale\u017cy jednak wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce w pocz\u0105tkowej fazie rozwoju kolei podr\u00f3\u017ce mia\u0142y charakter rekreacyjny, stanowi\u0142y rodzaj nowej rozrywki.<br \/>\nSt\u0105d te\u017c i \u201efoksale\u201d jako obiekty kolejowe budowane by\u0142y z podobnym za\u0142o\u017ceniem \u2013 jako domy zajezdne czy go\u015bcinne, oferuj\u0105ce przyby\u0142ym kolej\u0105 podr\u00f3\u017cnikom r\u00f3\u017cnorakie wygody, atrakcje i przyjemno\u015bci, pocz\u0105wszy od restauracji, przez koncerty, odczyty, ta\u0144ce, a nawet seanse spirytystyczne, zgodnie z duchem epoki. Przybyli oddawali si\u0119 tym atrakcjom zamiennie z piknikowaniem i spacerami po ogrodach parkowych, kt\u00f3re Mokronoscy, a w dalszej perspektywie Skarbkowie, udost\u0119pniali na t\u0105 okazj\u0119.<br \/>\nKolej miar\u0105 rozwoju<br \/>\nNiemniej jednak zaprojektowany w modnym \u00f3wcze\u015bnie \u201egotyckim\u201d stylu architektonicznym i wymownym kszta\u0142cie lokomotywy budynek \u201efoksalu\u201d jest symbolem zmian cywilizacyjnych, jakie przynios\u0142a Grodziskowi Kolej Warszawsko \u2013 Wiede\u0144ska. Wraz z rozwojem tej formy transportu, zar\u00f3wno pasa\u017cerskiej, jak i towarowej, miasto zacz\u0119\u0142o si\u0119 zmienia\u0107, zaludnia\u0107, bogaci\u0107, wkroczy\u0142o na drog\u0119 rozwoju.<br \/>\nZachowajmy zatem w pami\u0119ci, \u017ce Willa Foksal to unikalny obiekt architektoniczny, si\u0119gaj\u0105cy samych pocz\u0105tk\u00f3w kolei parowej na ziemiach polskich.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Tekst i foto: <strong>PS<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Podczas tegorocznej Nocy Muze\u00f3w w Grodzisku mo\u017cna by\u0142o zwiedzi\u0107 miejsca, kt\u00f3re cho\u0107 na co dzie\u0144 nie pe\u0142ni\u0105 funkcji muzealnych, s\u0105 lokalnym rarytasem dla pasjonat\u00f3w historii i sztuki. Przewodnik \u0141ukasz Nowacki i historyk sztuki Jakub Bendkowski, obaj w strojach z epoki, oprowadzali grodziszczan po Dworku Skarbk\u00f3w i terenie Willi Foksal, przywo\u0142uj\u0105c obrazy i wspomnienia si\u0119gaj\u0105ce XVIII [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2444,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6,5],"tags":[],"class_list":["post-2443","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edukacja","category-kultura","category-wiadomosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2443","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2443"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2443\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2445,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2443\/revisions\/2445"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2444"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fleschmazowsza.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}